-min.jpg)
De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is een fiscale regeling in de Successiewet 1956 die ervoor zorgt dat je bij de vererving of schenking van een onderneming minder of geen erf- of schenkbelasting betaalt. Het doel: familiebedrijven en andere actieve ondernemingen kunnen worden overgedragen zonder dat de belastingclaim de continuïteit van het bedrijf in gevaar brengt.
De BOR geldt voor de erf- en schenkbelasting. Naast de BOR bestaat er ook een doorschuifregeling in de inkomstenbelasting (DSR). Beide regelingen zijn met elkaar verbonden en worden bij een bedrijfsopvolging vaak tegelijkertijd toegepast.
Wat is de bedrijfsopvolgingsregeling?
De BOR is een gedeeltelijke of volledige vrijstelling van erf- en schenkbelasting bij de overdracht van ondernemingsvermogen. Normaal geldt bij overdracht van vermogen een belastingtarief van 10% tot 20% (partner/kind) of hoger. Met de BOR daalt de effectieve belastingdruk in de praktijk naar 0% of een kleine procentuele bijdrage, afhankelijk van de bedrijfswaarde.
De regeling is terug te vinden in de Successiewet 1956, artikelen 35b tot en met 35f. Je kunt er alleen gebruik van maken als je de vrijstelling zelf aanvraagt bij je aangifte schenkbelasting of erfbelasting.
Hoe groot is de BOR-vrijstelling in 2026?
De BOR-vrijstelling werkt in twee lagen en geldt voor het ondernemingsvermogen, niet voor privévermogen of beleggingen die in het bedrijf zitten.
- Tot €1.500.000 ondernemingsvermogen: 100% vrijgesteld van erf- of schenkbelasting
- Boven €1.500.000: 75% van het meerdere is vrijgesteld
In 2024 was de grens nog €1.325.253 met een vrijstelling van 83% boven dat bedrag. Per 2025 zijn beide bedragen aangepast. In 2026 blijven de vrijstellingsbedragen gelijk aan 2025.
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel je erft een familiebedrijf met een ondernemingswaarde van €2.500.000.
- Over de eerste €1.500.000 geldt 100% vrijstelling. Dat deel is volledig belastingvrij.
- Van de resterende €1.000.000 is 75% vrijgesteld, dat is €750.000.
- Belast resteert €250.000. Tegen een tarief van 10% (kind van erflater) is de erfbelasting €25.000.
- Zonder BOR zou je over de volledige €2.500.000 erfbelasting betalen: €250.000 bij 10% tarief.
Wat zijn de voorwaarden voor de BOR?
Je komt alleen in aanmerking voor de BOR als aan alle volgende voorwaarden is voldaan. Ontbreekt er één, dan vervalt de vrijstelling geheel of gedeeltelijk.
1. Actieve onderneming
Het bedrijf moet een actieve, lopende onderneming zijn. Puur beleggingsvermogen zoals aandelen in een beleggingsfonds, kasgeld dat niet als werkkapitaal kwalificeert of verhuurd vastgoed aan derden buiten de groep, valt niet onder de BOR. Vastgoed dat je verhuurt aan derden geldt per 2024 wettelijk als beleggingsvermogen.
2. Bezitseis voor de overdrager
De persoon die het bedrijf overdraagt moet de onderneming minimaal een bepaalde periode in bezit hebben gehad:
- Bij vererving: minimaal 1 jaar eigenaar zijn geweest vóór overlijden
- Bij schenking: minimaal 5 jaar eigenaar zijn geweest vóór de schenking
Per 2026 geldt een aanvullende bezitseis voor schenkers en erflaters die meer dan 2 jaar na hun AOW-leeftijd met de onderneming zijn gestart. In dat geval wordt de bezitstermijn stapsgewijs verlengd.
3. Voortzettingseis voor de opvolger
Jij als opvolger moet de onderneming na de overdracht minimaal 3 jaar voortzetten. Voldoe je hier niet aan, dan betaal je alsnog de erf- of schenkbelasting die je eerder vrijgesteld kreeg. De voortzettingstermijn was vóór 2025 nog 5 jaar.
4. Minimumleeftijd bij schenking
Bij een schenking van een onderneming moet je als ontvanger minimaal 21 jaar oud zijn. Bij vererving geldt geen minimumleeftijd.
5. Niet eerder eigenaar geweest
Je mag het bedrijf dat je erft of ontvangt niet al eerder in eigendom hebben gehad.
Hoe vraag je de BOR aan?
De BOR is niet automatisch. Je vraagt de vrijstelling uitdrukkelijk aan bij je belastingaangifte:
- Erf je een onderneming? Dan vraag je de BOR aan bij de aangifte erfbelasting.
- Krijg je een onderneming geschonken? Dan vraag je de BOR aan bij de aangifte schenkbelasting.
In de aangifte vermeld je de waarde van de onderneming en geef je aan dat je de vrijstelling wil toepassen. De Belastingdienst beoordeelt of je aan de voorwaarden voldoet. Twijfel je over de waardering van de onderneming? Stem dit bij voorkeur vooraf af met de Belastingdienst om discussie achteraf te voorkomen.
De doorschuifregeling inkomstenbelasting (DSR)
Naast de BOR in de erf- en schenkbelasting bestaat de doorschuifregeling (DSR) in de inkomstenbelasting. Bij de overdracht van aanmerkelijk-belang-aandelen is normaal gesproken inkomstenbelasting verschuldigd over de boekwinst. In 2026 is dat 31%.
Met de DSR schuift deze belastingclaim door naar de opvolger. De opvolger neemt de lage fiscale verkrijgingsprijs over. Er is daardoor géén directe belastingheffing bij de overdrager, maar ook géén definitief afstel. De opvolger draagt de belastingclaim mee en betaalt er later over af als hij de aandelen verkoopt of het bedrijf stopt.
BOR en DSR worden bij een bedrijfsoverdracht vrijwel altijd samen toegepast als de onderneming actief is en kwalificeert als ondernemingsvermogen.
Wat verandert er in 2026?
Per 1 januari 2026 zijn er verschillende aanpassingen doorgevoerd in de BOR via de Wet aanpassing fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten (Wafb) 2025. Dit zijn de vier voornaamste wijzigingen:
1. Bestrijding rollator-constructies
Vermogende ouderen konden eerder vlak vóór overlijden privévermogen omzetten naar ondernemingsvermogen om zo onder de BOR-vrijstelling te vallen. Om dit misbruik te stoppen, geldt vanaf 2026 een langere bezitstermijn voor AOW-gerechtigden die meer dan 2 jaar na hun AOW-leeftijd zijn gestart met ondernemen. Per jaar overschrijding loopt de minimale bezitstermijn op.
2. Verbod op dubbele BOR-toepassing
Het was mogelijk een bedrijf te schenken, terug te kopen en opnieuw te schenken, waardoor de BOR twee keer werd benut. Dat is per 2026 niet meer toegestaan. De vrijstelling geldt maximaal één keer per overdracht van hetzelfde ondernemingsvermogen.
3. Wettelijke definitie preferente aandelen
Vanaf 2026 staat in de wet vast wat preferente aandelen zijn: aandelen met voorrang bij winstverdeling of liquidatie. In beginsel vallen deze niet onder de BOR. De uitzondering geldt als de preferente aandelen zijn ontstaan in het kader van een gefaseerde bedrijfsopvolging. Heb je een structuur met letteraandelen? Laat dan tijdig toetsen of jouw aandelen nog kwalificeren voor de BOR.
4. Versoepeling herstructurering tijdens bezits- en voortzettingsperiode
Wijzigingen in de juridische structuur of rechtsvorm van een onderneming leiden vanaf 2026 niet automatisch tot een nieuwe bezits- of voortzettingstermijn. Voorwaarde: het belang van de schenker of erflater mag niet toenemen en het belang van de opvolger mag niet afnemen als gevolg van de herstructurering.
Veelgemaakte fouten bij de BOR
Wanneer schakel je een belastingadviseur in?
De BOR is een complexe regeling waarbij fouten grote financiële gevolgen kunnen hebben. Schakel een belastingadviseur in als:
- De bedrijfswaarde boven €1.500.000 uitkomt
- Er sprake is van een holding-bv, preferente aandelen of gemengd gebruik van activa
- De overdracht gecombineerd plaatsvindt met de DSR en je twijfelt over de precieze berekening
- Je overdrager meer dan 2 jaar na AOW-leeftijd is gestart. Controleer de bezitseis vóór de overdracht
- Je te maken hebt met verhuurd vastgoed in de onderneming
Een accountant of belastingadviseur kan ook vooraf de waardering van de onderneming afstemmen met de Belastingdienst, zodat discussie achteraf wordt voorkomen. Via Informer voor accountants werk je samen in één systeem en houd je de administratie overzichtelijk, ook bij een bedrijfsoverdracht.
Zeker van je zaak: de volgende stap
De BOR is een waardevol instrument bij de overdracht van je bedrijf. Of je nu als schenker plant of als opvolger overneemt: een goede voorbereiding en correcte aangifte bepalen of de vrijstelling ook daadwerkelijk wordt toegekend.
De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is een fiscale vrijstelling in de Successiewet 1956. Als je een actieve onderneming erft of geschonken krijgt en het bedrijf voortzet, betaal je minder of geen erf- of schenkbelasting. De BOR is er op gericht om te voorkomen dat de belastingclaim de continuïteit van het bedrijf in gevaar brengt.
In 2026 is de vrijstelling 100% over de eerste €1.500.000 ondernemingsvermogen. Daarboven geldt een vrijstelling van 75%. Dit geldt zowel bij vererving als bij schenking. Je betaalt dus alleen belasting over het deel dat niet onder de vrijstelling valt. Stel de ondernemingswaarde is €2.500.000: dan is €1.500.000 volledig vrijgesteld, van het resterende €1.000.000 is €750.000 vrijgesteld. Je betaalt erfbelasting over €250.000.
De BOR kent vijf hoofdvoorwaarden: (1) het bedrijf moet een actieve, lopende onderneming zijn, geen puur beleggingsvermogen; (2) de overdrager moet minimaal 1 jaar eigenaar zijn geweest bij vererving, of 5 jaar bij schenking; (3) jij als opvolger moet de onderneming minimaal 3 jaar voortzetten; (4) bij schenking moet je minimaal 21 jaar oud zijn; (5) je mag het bedrijf niet al eerder in eigendom hebben gehad.
Je vraagt de BOR zelf aan bij je belastingaangifte. Erf je een onderneming? Dan doe je dat bij de aangifte erfbelasting. Ontvang je het bedrijf als schenking? Dan bij de aangifte schenkbelasting. In de aangifte vul je de waarde van de onderneming in en geef je aan dat je de vrijstelling wilt toepassen. De Belastingdienst beslist vervolgens of je aan de voorwaarden voldoet.
Per 1 januari 2026 zijn vier wijzigingen doorgevoerd: (1) bestrijding van rollator-constructies via een langere bezitstermijn voor oudere schenkers/erflaters die laat zijn gestart met ondernemen; (2) dubbele BOR-toepassing is verboden; (3) er is een wettelijke definitie van preferente aandelen ingevoerd; die kwalificeren in beginsel niet meer voor de BOR; (4) herstructureringen van de onderneming leiden niet meer automatisch tot een nieuwe bezits- of voortzettingstermijn.
